|
Kaya ortamda - Sert Kayalarda kullanılan Sondaj tekniği
ile yumuşak-kendini tutamayan zeminlerde kullanılan sondaj tekniği farklıdır.
Kendini tutamayan yumuşak formasyonlarda çamur sirkülasyonu ile sondaj
yapılır,Kaya ortamda ise sondaj,hava sirkülasyonu ile gerçekleşir. Bazı
kuyular açılırken her iki sondaj tekniği de kullanılır.
Jeolojik-Hidrojeolojik Etüt (su etüdü)sonucunda Yeraltı
suyu bakımından en verimli olduğu tespit edilen noktadan delme işlemine
başlanılmaktadır.Daha sonra hedeflenen derinliğe ulaşıldığında delici matkap
ve delme boruları ( tij ) dışarıya çıkartılarak ,
matkap çapından daha küçük çapta bir muhafaza borusu ile kuyu muhafazaya
alınır ve kuyu cidarı ile bu muhafaza borusu arası yıkanmış ve elenmiş
granüle sondaj çakılı ile doldurulur,kuyu temizlenip geliştirilerek (basınçlı
hava , pistonlama vs ile) kullanıma hazır hale
getirilir.
Kuyu Kalitesi kavramı nedir?
Bir sondaj makinesi ile yüzeyden yeraltına doğru açılan bir delik ve içine
konulacak bir muhafaza borusu ile sondaj yapılmış olunmaz. Su sondajının
temel mantığı; yeraltının belirli bir derinliğindeki suya ulaşmak ve bunu
pompa ile çekmektir. Ancak kuyunun yıkılmaması ve suyun pompaya ulaşması
gerekmektedir. Kuyuya muhafaza borusu konulduktan sonra kuyu yıkılabilir mi ?
Normalde cevap hayır’dır. Öyleyse su ile pompanın irtibatı nasıl kesilir ?
Şöyle bir örnek verelim ; kuyu delinirken otuzuncu ve yetmişinci metrelerde
gevşek zeminler geçilip doksanıncı metrede suya
ulaşarak kuyuyu yüzüncü metrede tamamladığımızı kabul edelim.Daha sonra
kuyuya muhafaza borusu konduğu halde iyi çakıllama
yapılmazsa otuzuncu ve yetmişinci metrelerdeki gevşek zeminler suyun da
etkisiyle zamanla aşağıya doğru akacak , yani boru ile kuyu arasında
birikecek ve kuyu içi ( pompa ) ile yeraltısuyunun
irtibatını tamamen veya kısmen kesecektir. Kuyunun kalitesi boru çapı,boru
cinsi, teçhiz planının doğruluğu, çakıl zarfının kalınlığı ve uygulanan
sondaj tekniklerine bağlı olarak çok ciddi şekilde farketmektedir.
Su Sondajı Yaptırmak isteyen Kurumlar Nelere Dikkat Etmelidir ?
Yeraltından Su elde etmek için Sondaj yaptırmak isteyen Kişi ve Kurumlar
sadece sondaj birim fiyatını sorarak değerlendirme yapmak hatasına asla
düşmemelidirler. Bazıları manavdan domates alır gibi direkt sondaj metre
fiyatı sormaktadırlar. Farklı jeolojik formasyonlarda farklı tipte sondaj
teknikleri uygulanmakta ve sondaj birim fiyatını etkilemektedir. En ucuzu
almak değil,en iyiyi en ucuza almak önemlidir.
Su sondajı öncesinde jeolojik-jeofizik-hidrojeolojik etüt (su etüdü) yaptırmalımıyız?
Kesinlikle evet. Jeolojik Araştırma-Jeofizik Etüt-Hidrojeolojik Etüt
neticesinde su sondajı için en verimli lokasyon
seçilmeli ve etüt sonucunda yapılacak kuyu tasarımına göre sondaj
yapılmalıdır. Yer altı çok değişken bir yapıya sahip olabilir. Komşunuzun
sahasında gürül gürül su akarken sizin sahanızda su
bulunamayabilir. Komşunuzun sahasında bol su çıkmış olması,sizin sahanızda da
aynı miktarda su bulunacağı anlamına her zaman gelmez. Aynı şekilde komşu
sahada kuyu açılmış ve su çıkmamış olması da kesin gösterge değildir.
Su Etüdü-su arama çalışması yapılması;düşündüğünüzün aksine sizi yüklü bir
maliyetten kurtarır. Etüt yapılmaksızın Su kuyusu açılarak su çıkmaması
halinde yaptığınız yatırım tamamen boşa gidebilir. Yağmurdan kaçarken doluya
tutulmayınız.
Su sondaj lokasyonunun doğru olarak belirlenmesi
kuyudan yüksek verimde su çekilmesine,bu nedenle de düşük verimli 3-4 kuyudan
3-4 adet pompa çalıştırılarak elde edilecek su verimi,bir kuyudan bir tek
pompa ile temin edilmiş olur.Elektrik giderleri,kuyu işletme giderleri
azalır.Kuyudan su çıkmaması halinde ise yapılan emek ve para ziyan
olacaktır.Temini gereken suyun çok fazla derinde olmayan su taşıyan
formasyonlardan temin edilmesi halinde kuyu maliyeti azalacaktır.
Su kuyusu,jeolojik-jeofizik araştırmalar(su etüdü-yeraltısuyu
araştırması) sonucunda hazırlanacak Kuyu İnşa Projesine göre açılmalıdır.
|